Przystąpienie komplementariusza lub komandytariusza podlega podobnym regułom jak zmiana statusu komplementariusza i komandytariusza w spółce komandytowej. Przy czym istotna różnica polega na dopuszczeniu do uczestnictwa w spółce nowego wspólnika, którego zasadniczą rolą będzie – w przypadku komplementariuszy – prowadzenie spraw spółki i jej reprezentacja obok dotychczasowych komplementariuszy, a w przypadku komandytariuszy – dokapitalizowanie spółki wkładem pieniężnym lub niepieniężnym.

Zmiana umowy spółki

Przystąpienie wspólnika, niezależnie od jego roli w spółce, wymaga zmiany umowy spółki w formie aktu notarialnego. Zmiana powinna dotyczyć przede wszystkim oznaczenia wspólników oraz wnoszonych przez nich wkładów i ich wartości, jak również – w przypadku komandytariuszy – sumę komandytową wyrażającą zakres odpowiedzialności za zobowiązania spółki (art. 105 ksh.). W zależności od poszczególnych postanowień umowy spółki oraz zakresu praw i obowiązków dotychczasowych wspólników, konieczne mogą być również inne zmiany umowy spółki. Przykładowo, jeżeli w umowie spółki wspólnicy uregulowali udział w zyskach i stratach procentowo, a nie zgodnie z przepisami ksh., to przystąpienie nowego wspólnika zawsze będzie wiązało się z koniecznością zmiany tych postanowień umowy spółki.

Przyjęcie nowego komplementariusza

Przyjęcie nowego komplementariusza jest możliwe, jeżeli wszyscy pozostali wspólnicy wyrażają na to zgodę oraz dopuszcza to umowa spółki. W związku z powyższym, podobnie jak w przypadku zmiany statusu komandytariusza na komplementariusza, w przypadku braku tego typu postanowień w umowie spółki może zajść konieczność uprzedniej zmiany umowy i wprowadzenia do jej treści klauzuli dopuszczającej przystąpienie nowego komplementariusza. Przyjęcie nowego komandytariusza jest natomiast możliwe za zgodą wszystkich pozostałych wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

Przykład postanowień umowy spółki

W treści spółki można zawrzeć odpowiednie zapisy. Treść takiego zapisu może brzmieć następująco: „Dopuszcza się przyjęcie do spółki nowego komplementariusza lub komandytariusza. Przyjęcie nowego wspólnika wymaga zmiany umowy spółki. Wspólnicy mogą przyjmować do spółki nowych komplementariuszy na mocy jednomyślnej uchwały, w której zostaną wskazane przynajmniej nowy komplementariusz, jego wkład i udział w zyskach i stratach oraz odpowiednie zmiany umowy spółki. Wspólnicy mogą przyjmować do spółki nowych komandytariuszy na mocy uchwały podjętej większością głosów, w której zostaną wskazane przynajmniej nowy komandytariusz, jego wkład, suma komandytowa, udział w zyskach i stratach oraz odpowiednie zmiany umowy spółki.”

Odpowiedzialność nowego wspólnika

Osoba przystępująca do spółki w charakterze komandytariusza odpowiada (do wysokości sumy komandytowej) także za zobowiązania spółki istniejące w chwili wpisania go do rejestru (art. 114 ksh.). Przepisy prawa należy tak tłumaczyć, że przystąpienie nowego komandytariusza oraz związane z tym zmiany umowy spółki będą skuteczne w stosunkach wewnętrznych w spółce z momentem ich dokonania (uchwalenia), natomiast odpowiedzialność komandytariusza związana z jego sumą komandytową rozpoczyna się wraz z wpisem sumy komandytowej do rejestru (wpis konstytutywny). Przypisanie skutku konstytutywnego przystąpieniu wspólnika, a nie tylko jego odpowiedzialności, wydaje się nieuprawnioną, rozszerzającą interpretacją art. 114 ksh.

Przystąpienie komplementariusza jest natomiast w pełni (tj. zarówno w stosunkach wewnętrznych jak i zewnętrznych) skuteczne z momentem dokonania aktu przystąpienia (wpis deklaratoryjny), przy czym komplementariusz, podobnie jak wspólnicy spółki jawnej, w pełni odpowiada za zobowiązania spółki powstałe zarówno po, jak i przed dniem jego przystąpienia do spółki komandytowej (art. 32 w zw. z art. 103 § 1 ksh.).